Электронлă вулавăш

 

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

 

Сан куçусем мана йĕрлеççĕ —

Сенкер куçсем.

Тĕлĕксене час-час кĕреççĕ

Çĕрле вĕсем.

Паянчченех эп манаймастăп

Ик тутуна.

Нихăçан та асран ямастăп

Сан уттуна.

Анчах, хăçан сана çухатрăм,

Хăш вăхăтра,

Телейĕме чăл-пар салатрăм

Хăш самантра?

Ӳкĕтлеме-ши пĕлеймерĕм

Пĕрле чухне,

Е ăнланса ĕлкĕреймерĕм

Эс кирлине?

Халь пĕтĕмпе эп ăнланатăп

Хам айăпа.

Кая юлсассăн та калатăп:

— Эс — ман шăпа!

Паян ирех вăрантăм та ăнлантăм —

Эп чи пуян хĕрарăм çĕр çинче.

Вут-юрату хăвачĕпе сăнлантăм —

Халь хĕмленетĕп туйăм тĕнчинче.

 

Çак çут тĕнче пĕр манăн халь, пĕр манăн.

Çут çăлтăрсем чунра, ик куçăмра.

Сенкер тӳпе, хĕвел, сар уйăх манăн,

Пин шăнкăрав янравĕ уттăмра.

 

Тусен, шывсен, çилсен хуçийĕ — эпĕ,

Пуянлăхăм вырнаçаймасть чунра.

Ирхи тĕнчен асамлăхне халь эпĕ

Сан куллунта куратăп çак кунра.

 

Çак иксĕлми пуянлăха эс патăн,

Вĕçĕ-хĕррисĕр уçлăх — чĕрере.

Вут-чĕремри хĕм-чечеке эс татăн,

Эс туйăн, пĕлен, саншăн эп — пĕрре!

Тĕксĕм-тĕксем пĕлĕтсем

Хупăрларĕç тӳпене.

Салху-кичем шухăшсем

Ярса илчĕç чĕрене.

 

Савнă, пĕчĕк чĕппĕмсем,

Мĕн калас-ши ман сире?

Савăнăçлă сăмахсем

Тупас килет-çке сĕре.

 

Хуйхă тулнă чĕрере

Епле тупас савăнăç?

Хуйхă, кай эс, чĕмере,

Лăпкă пултăр пурăнăç.

 

Ларăр часрах, ачасем,

Юмах ярса парам-ха.

Чун патĕнчи сăмахсем

Çак юмахрах юлччăр-ха.

Эс мĕнле пурăннине

Ман пĕлесчĕ.

Эс мĕнле сывланине

Ман итлесчĕ.

 

Эсĕ лайăх пурăнсан

Чун лăпланĕ.

Сан çинчен хыпар пулсан

Шăм-шак канĕ.

 

Темĕн чухлĕ шыраса

Тупаймарăм.

Паллакансенчен ыйтса

Пĕлеймерĕм.

 

Шанчăка тĕпе хурса

Сăвă çыртăм.

Шурă хурăна пăхса

Сăнна куртăм.

 

Эс мĕнле пурăннине

Çеç пĕлесчĕ.

Эс мĕнле сывланине

Çеç илтесчĕ.

I

Кăмака умĕнчи чăланта çутă. Шурă тутăрлă, кăвак çитсă кĕпеллĕ хĕрарăм плита çипе лартнă савăтсене асăрхаса тăрать. Акă çатма чашăлтатма та тытăнчĕ. Хĕрарăм ăна плита хĕрринерех шутарчĕ. Унччен те пулмарĕ, симĕс чейникри шыв та вĕресе пăсланма пуçларĕ. Хĕрарăм ăна сĕтел çине илсе лартрĕ те, чăлантан пуçне кăларса, тĕттĕм пӳлĕмелле пăхрĕ.

— Валя, тă-ăр, — терĕ хĕрарăм тӳлек сассипе ачашшăн. Сасă пулмарĕ. Вăл вара тĕттĕм пӳлĕме тухрĕ. Стена çумне аллипе ярса кăч тутарчĕ те шурă абажурлă лампочка пӳлĕме çутатрĕ. Пӳлĕм варринче — таса çивитти сарнă пысăк сĕтел. Ун çинче финик пальми илемлĕн сарăлса ларать. Шурă занавеска карнă икĕ чӳрече хушшинче — юман этажерка, унта — хулăн кĕнекесем. Комод çинче тĕкĕр йăлтăртатать. Стена çумĕнче — пукансем. Икĕ тимĕр кравать. Пĕри, пысăкки, чăлан çумĕнче; тепри, пĕчĕкреххи, — кăмака çумнерех. Пысăк кравачĕ çинчи кăвак çивиттипе шурă питлĕ минтерне лайăх тирпейлесе хунă.

Хĕрарăм пĕчĕкрех кравать патне пычĕ.

— Тăр, Валя, тăрах, хĕрĕм, — терĕ вăл. — Хам ĕçе тухса кайсан, сана вăратакан та пулмĕ. Кукаму çук халĕ. Шкултан тăрса юлăн тата, тăрах.

Малалла

Такăр çул — умра,

Сарă хĕр — çумра.

Манпа ун валли

Хатĕр «Жигули».

Тупнă ĕнерех

Эп сăра, эрех,

Çĕн магнитофон —

Янăрать салон.

Хĕрĕн йăл кулли,

Аллăмри алли

Пăлхатать чуна,

Илĕртет мана

Вĕçтерме халех

Вăрмана каллех

Çĕн «Жигулипе»

Виçĕм кунхи пек.

Манăн куç çиçет,

«Жигули» вĕçет

Хăвăрт малалла,

Сĕм вăрманалла.

Симĕс те маттур

Пĕр уçланкă пур

Çав сĕм вăрманта:

Пит хитре унта.

Ешерет çаран,

Курăк — мăй таран.

Курăк хушшинче

Тĕрлĕрен чечек

Илĕртет куçа,

Çавăрать пуçа.

Çитрĕмĕр кăна

Çак шăп вырăна —

Черккене эрех

Ятăм эп тӳрех.

Çĕклесе ăна

Сыпрăм кăшт кăна.

Тепĕр черккене

Сĕнтĕм пикене.

Кĕлетки пикен

Пит чипер иккен,

Хĕрлĕ — тутисем,

Сарă — çӳçĕсем.

Куçĕнчен пăхсан —

Юнă вĕрĕ сан,

Кăкăрти чĕрӳ

Тапĕ пит хĕрӳ.

Авăтать куккук,

Кăкăрта — тук, тук!

Юн чăнах вĕрет!

Малалла

Эпĕ — Владивостокра.

Эсĕ — хăвăн ялунта.

Телефон ман тухăçран

Çитерет сасса унта.

Юрату вăл — уйрăлу.

Анчах та телефонра

Илтĕнет сассу, куллу,

Пулсан та эс аякра.

Эп ыйтсассăн: «Еплерех

Пурăнатăн мансăр эс?»

Хуравлатăн: «Чиперех!

Кулянса ма-ха çӳрес?»

Калаçатпăр çĕрĕпе

Ун çинчен те кун çинчен

Кĕсъе телефонĕпе

Санпа эпĕр мĕн ирччен.

Эп калатăп: «Кĕт мана

Юратан мана пулсан!»

«Юрĕ», — тенĕ сассуна

Илтсен, савăнап чунтан.

Итлесем океана,

Ун шавлаççĕ хумĕсем.

Эфирти сан сассуна

Хуплаймаççĕ çеç вĕсем.

Илем тĕрлет тăван çĕршывăм,

Ун ячĕ вĕçрĕ тĕнчене.

Шап-шурă-шурă Шупашкарăм

Кĕтет пĕрмай хăнасене.

Çӳлтен çӳле шав çĕкленеççĕ

Капмар та чаплă керменсем.

Тымар ярса ав тĕпленеççĕ

Ĕçчен те сумлă йăхташсем.

 

Çу кунĕнче ешĕлленеççĕ

Шĕкĕр хула урамĕсем.

Акатуйра вăййа чĕнеççĕ

Пикесене яш каччăсем.

Ал ăстисем хĕвел тĕрлеççĕ

Шап-шурă йĕтĕн пир çине.

Кĕрекесем хавас кĕрлеççĕ

Пуян та тулăх кĕркунне.

 

Мăн Атăла курма килеççĕ

Çич тинĕс, çичĕ ту енчен.

Куçпа курса чăн тĕлĕнеççĕ:

Шур Шупашкар епле черчен!

Телей сунса кĕтсе илеççĕ

Хĕрсем килен хăнасене.

Пуçа тайса:

«Салам», — тееççĕ,

Ăш пил уçать чĕресене.

 

Килсе кур, чĕнетĕп,

Кил, Шупашкара!

Ыр сунса кĕтетĕп

Шур Шупашкарта!

Сывлăмпа тăван хире васкатăп.

Кайăксен юрри пит илĕртет.

Юрăпа хĕрӳ ĕçе тухатăп.

Пуç тайса мана пучах кĕтет.

 

Пир çинчи пек капăр шурăм пуçĕ.

Уй-хирте çуталчĕ çамрăк чун.

Тулă хумĕсем чупаççĕ уççăн.

Хум çинче çуралчĕ çĕнĕ кун.

Çурхи сарă хĕвел алкум вĕçне çап-çутă ӳкет. Çичĕ çулхи Санюк кĕпе вĕççĕн, çара пуçăн кунта выляма тухнă. Вăл шурă кĕпеллĕ, сарă çӳçлĕ пуканене тетте автомашина çине лартса кустарать.

— Кĕр-кĕрр! Эпир те аннепе иксĕмĕр машинăпа кĕрлеттерсе каятпăр акă Шупашкара... Ах, аван пулать-çке-е-е, — кăмăллă пакăлтатать хĕрача; хăй çаврака сенкер куçĕпе савăнăçлă пăхкалать.

Санюк амăшне фермăра пăрусене аван пăхса ӳстернĕшĕн орден параççĕ. Ун çинчен радиопа пĕлтернĕ. Шупашкара орден илме кайнă чух амăшĕ хăйпе пĕрле Санюка та илсе кайма пулчĕ. Çакăншăн Санюк калама çук хĕпĕртет, Шупашкара хăçан кайăпăр-ши тесе кĕтсе тăрать.

Хĕрача выляса ларнă хушăра амăшĕ калинккерен кĕчĕ. Вăл хăмăр халат аркипе темĕн чĕркенĕ; хăй çумне тытса пырать.

Санюк амăшĕ патне чупса пычĕ.

— Мĕн чĕркесе килтĕн эсĕ, анне? — ыйтрĕ Санюк. Вăл чĕвен тăрса амăшĕн халат аркине сирсе пăхасшăн пулчĕ.

— Сысна çури вăл.

Амăшĕ халат аркине сирчĕ те сысна çурине картлашка çине ячĕ. Лешĕ, пĕчĕкскер, имшерккескер, тăватă урине пĕр çĕре туса чĕтрекелесе тăчĕ те картлашка кĕтесне хĕсĕнсе выртрĕ.

Малалла