Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Кĕмĕл, сарă, кĕрен тĕссемпе

Атăл шывĕ вылярĕ каç кӳлĕм

Киленетĕп кăтра хумсемпе:

Вĕсен çепĕç ташши илĕртӳллĕ!

Шăрăх кун ак вĕçленчĕ тинех:

Сар хĕвел те хула хыçне анчĕ,

Каçхи сĕм ӳкнĕ Атăл çине

Шупашкар çутисем сапаланчĕç.

Лăпкăн-лăпкан шыва сăрхăнса

Парнелерĕç вĕсем çут асамлăх

Çак черчен илеме сăнаса

Эп хыватăп сăвва асăнмалăх...

Асамлăх кӳрекен поэзи!

Ман çăлăнăç карапĕ эсĕ,

Шăпа тинĕсĕнче канмасăр

Ишетĕн хумсене пăхмасăр.

Сан тĕллевӳ те пысăк питĕ:

Çитес çĕре эс пурпĕр çитĕн.

Сана хăватлăх параканĕ —

Умри хавхалану çыранĕ.

Поэзи! Çăлăнăç карапĕ,

Санпа кăна телейлĕ эпĕ.

Калатăп пытармасăр: сансăр

Ман пурнăç юхăмĕ те ансăр...

Юрату ан ил эс укçалла,

Сан чунна питех ку ăшăтаймĕ.

Ӳтне сутнă чиперкке çапла

Туйăмпа, хĕрӳллĕн ыталаймĕ.

Эрехпе ан парăнтар хĕре.

Ӳсĕр хĕр вăл шаннă çеçпĕл мар-и?

Чуптусан та пулмĕ пурпĕрех

Чунĕнче ун юрату кăварĕ.

Пикене хăш чух эс, хăратса,

Выльăхла, вăйпа илме пултарăн.

Сан çине, шанатăп, юратса

Нихăçан пăхаймĕ çак хĕрарăм.

Çĕрлехи сив уйăх таврана

Шевлине сапсан та ăшăтаймĕ.

Сар хĕр патăр туйăмне сана!

Çук! Хĕлхемсĕр юрату пулаймĕ!

Çут хĕвел пек пăхтăр сан çине

Яланах савнийӳ юратуллăн!

Парнелетĕр чăн-чăн туйăмне

Сана çеç! Вара телейлĕ пулăн.

Шăпам, манăн шăпа!

Вăл мана тĕлпулу парнелерĕ,

Паллашмашкăн санпа

Çав каçпа ăнсăртран вăл пиллерĕ.

Хушса юрламалли:

Мĕншĕн пит кĕске

Пулчĕ-ши çав каç?

Мĕншĕн васкаса-ши

Сӳнчĕç çăлтăрсем?

Кам çине халь сан

Куçусем пăхаç,

Кама чуп тăваççĕ

Çепĕç тутусем?

Чунăма вăратса,

Чĕре витĕр çав каç эсĕ тухрăн.

Куллупа çутатса,

Тĕттĕмре ман енне сукмак тупрăн.

Тапать хыттăн чĕрем,

Вĕлкĕшет кăкăрта сӳнми çулăм.

Ах, хăçан-ши тепре

Хирĕç пулĕ санпа манăн çулăм?

— Лăпкăн ĕçлеме памаççĕ! — тесе тарăхса ларнă Çырмакасси ял Совет председателĕ, аллинчи ручкине сĕтел çине пăрахса. — Малашне мĕнле ĕçлемеллине пĕлместĕп ĕнтĕ.

— Самокритика çав тери вăйлăн сарăласса кам пĕлнĕ-ха, — тенĕ председатель çине хăюсăррăн пăхса секретарĕ. — Мĕн тусан аван пулĕ-ши?

— Мĕн тăвасси паллă. Ĕçпе килекенсемпе кăмăллăн калаçмалла. Плакатсем, лозунгсем çапмалла.

— Ăнланатăп, ăнланатăп, — тенĕ секретарĕ. — «Ыйтмасăр кĕме юрамасть» текен плаката курсан, ял Советра бюрократизм пур, тесе калама пултараççĕ. «Ыйтмасăрах кĕр» тесе çырнă плаката çапсан, апла калама пултараймаççĕ.

— Тĕрĕс, — тенĕ председатель, секретарĕн ăстăнне кăмăлласа.

— Тата акă кунта: «Бюрократизм — тăшман, унпа кĕреш, çĕнтер ăна» тесе мăн саспаллисемпе çырса çапмалла.

— Тумтире те кăштах улăштармалла пулĕ. Сăмахран, эсĕ шлепкепе çӳретĕн. Шлепке вырăнне кепка илсе тăхăнан пулĕ. Ахаллĕн «ял Совет председателĕнче шлепке ларать» теме пултараççĕ.

— Тĕрĕс! — тенĕ ял Совет председателĕ. — Йывăр вăхăт çитрĕ. Вăрттăн сасăлас йĕркесем... Самокритика...

Иккĕшĕ те пĕр самантлăха нимĕн чĕнмесĕр ларнă хыççăн председатель çапла калать:

Малалла

Шăпчăк юрри вĕтлĕхре

Уççăн янăрать.

Ман чĕре пĕчченлĕхре

Саншăн кăшкăрать.

Хушса юрламалли:

Килччĕ, тусăм, ман çума!

Илт мана савни!

Ан пăлхатчĕ чунăма!

Ăнланмастăн-им?

Эп курмастăп никама

Эс çумра чухне.

Чун-чĕререн юратма

Пĕлер пĕр-пĕрне.

Шанчăк вăйсăр тĕлпулун:

Эсĕ — инçетре.

Янăрать сасси куллун

Манăн чĕрере.

Ĕмĕрлĕхех мана

Мĕнле асамлăхпа

Эс илтĕн тыткăна,

Мĕнле вăй-хăватпа?

Пур ĕмĕт пуçăмра —

Курасчĕ çут сăнна,

Илемлĕ пурнăçра

Самантлăха кăна.

Чунтан савса вара

Пĕлтерĕп каçхине

Пĕр эсĕ çеç пуçра

Пуç ватмăш пулнине.

Пĕренесем тунк! çурăлаççĕ,

Шарт! вăратаççĕ ыйхăран.

Çав вăхăтра шап çурăлаççĕ,

Асамлă йĕркесем чунра...

Тылланă кантăр сӳсĕ евĕр,

Палкать шур сĕрĕм тăрпаран.

Хĕл кунĕсем ытла хĕрхевсĕр,

Кукша пуçне шăлать вăрман.

Ытла та сивĕ, сивĕ, сивĕ...

Сисмесĕрех чун пăрланать.

Ăçта вăл чăнлах? Çĕнĕ-кивĕ...

Ăçта ун вĕçĕ упранать?

Ун тупсăмне хăçан — кам пĕлĕ?

Аваллăх вăрттăнлăх упрать.

Хĕвел анать — хуплать сĕм пĕлĕт,

Çаплах пĕр кун иртсе каять...

Утма çулăм авкаланчăк,

Çип çăмхи пек тăсăлать.

Çулăн çаврăмĕ пытанчăк,

Хăш çĕрте-ши татăлать?

Ӳкессе пĕлес пулсассăн,

Сарнă пулăттăм тӳшек,

Çапларах килет калассăм,

Курăнсан куçа тӳпе...

Кукăр-макăр çул тумхахлă,

Сисме çук — такăнтарать.

Пурăнăç виçесĕр хаклă:

Ирекре, хăть тыткăнра...

Уйăрать пире самантлăх:

Паян пур та — ыран çук...

Пур-ха хальлĕхе утмалăх,

Малаллах чĕнет кун-çул.

Утма çулăм авкаланчăк,

Çип çăмхи пек тăсăлать.

Çулăн çаврăмĕ пытанчăк,

Хăш çĕрте-ши татăлать?

Район сыватăшĕнчи медсестрасем час-часах поликлиникăри кабинетсем тăрăх тăванĕсен-пĕлĕшĕсен докуменчĕсем-справкисем çине медосмотр иртни çинчен врачсенчен алă пустарса çӳреççĕ. Тăван-пĕлĕшсен кабинетсем умĕнче черетре тăрас килменрен ĕнтĕ çакă. Пĕррехинче шурă халат тăхăннă Валя медсестра та Васильев неврологăн кабинетне кĕрсе тăчĕ те йывăрлă хĕрарăмсен картине врач умне хучĕ:

— «Сывă» тесе час кăна алă пусăр-ха!

Васильев сестра çине тĕлĕнерех пăхса илчĕ те картă çине алă пусрĕ.

— Çурататăн, апла? — шӳтлесе илчĕ вăл. — Матур! Мату-ур!

Сестра хихиклетсе илчĕ те кабинетран тухса çухалчĕ.

Икĕ кунран Васильевăн çĕрлехи дежурствăра Вальăпа пĕрле пулмалла пулчĕ. Тата Нина медсестра та пурччĕ кунта. Икĕ сестра та коридорти пост сĕтелĕ хушшинче хутсемпе ĕçлесе ларатчĕç.

— Анализсем хыççăн кусенчен хăшне лабораторие чуптарас-ши? — шухăшларĕ врач, сестрасем патне çывхарнă май.

Кĕç Нина ятли врач хушнипе лабораторие вăр-варрăн утса кайрĕ.

— Ма эсир лабораторие мана мар — Нинăна ятăр? — ыйтрĕ сĕтел хушшинче ларса юлнă медсестра врачран.

— Эсĕ йывăрлă-çке! — йăл! кулчĕ врач. — Сана упрамалла.

Малалла