Войти | Регистрация | Вход необходим для полного использования сайта
 +9.0 °C
Решением всякой пробленмы служит новая проблема.
(Гете)
 

Виталий Енӗш: Шӑл йӗрмесӗр кулма вӗренесчӗ

Виталий Енӗш27.03.2017 08:54802 просмотровИзменить Удалить

«Капкӑн» журнал пирки пуҫланнӑ калаҫӑва малалла тӑсатпӑр.

 

1970 ҫулта эпӗ тӑванла Пушкӑртстанри район хаҫатӗнче ӗҫлеме пуҫларӑм. Унта Николай Леонтьев тусӑм чӗннипе тухса кайрӑм. Унччен салтакра виҫӗ ҫул хӗсметре тӑнӑччӗ.

Пушкӑртсемпе тутарсем мана нихҫан та «кит манта!» (кай кутан!) тесе каламан. Калама ҫеҫ те мар, эпӗ Шупашкара «Капкӑн» журнала куҫнине пӗлсен хӑш-пӗрисем кӗҫ-вӗҫ куҫҫуль кӑлармарӗҫ.

Чӑвашсен кулӑшпа сатира журналӗн тиражӗ вӑл тапхӑрта сахалах марччӗ-ха, анчах ҫав тираж ҫултан ҫул ӳссе пыратчӗ. Паллах, эпир тӑрӑшмасӑр пулаймастчӗ ҫакӑ. Совет Союзӗнчи пур кӗтесӗнче пурӑнакан чӑвашсем те «Капкӑна» илсе тӑччӑр тесе тӑрӑшаттӑмӑр. Сӑмахран, казахсен «Ара» (Тӗкӗлтура) кӑларӑмӗсенче «Чӑвашсен «Капкӑн» журналӗ» ятпа темиҫе хутчен те ятарлӑ страницӑсем кӑлартӑмӑр. Ҫапла майпа журнал унта 3 пин экземпляр таранччен кайса тӑма пуҫларӗ. Тутарстан, Пушкӑртстан, Мускав, Чӗмпӗр, Самар облаҫӗсенче те нумайӑн хапӑл тӑватчӗҫ кулӑш ӑстисене. Кӗҫех «Капкӑн» 97 пин экземплярпа тухса тӑма тытӑнчӗ. Ҫырӑнакансен шучӗ 100 пинрен те иртнӗччӗ, анчах 1980 ҫулта хут ҫук тесе 5 пин ҫырӑнакана укҫа каялла тавӑрса памалла турӗҫ.

Вырӑнти авторсене ятарласа кӑларнӑ значок параттӑмӑр, ку вӗсене чаплӑ кабинет хуҫисемпе хӑюллӑн калаҫма, ҫивӗч темӑсем хускатма пулӑшатчӗ. Тӗрлӗ канашлусене ятарлӑ удостоверенисем те параттӑмӑр. «Капкӑн» вӑл вӑхӑтра КПСС Чӑваш обкомӗн органӗ шутланса тӑратчӗ. Редакцире ятарлӑ автомашина пулманран пире таксипе ҫӳреме талонсем паратчӗҫ. Обком гаражӗнчен машина чӗнсе илме те пулатчӗ. Ҫул ҫӳренӗ чухне пире ГАИ ҫыннисем чарса чӑрмантарма «вӑтанатчӗҫ».

Тӳрех каламалла, «Капкӑн» шӑлйӗрев журналӗ пулман, ӑна ҫӗршывӗпех пӗлнӗ, сума сунӑ темелле. Хӑватлӑ темӑсене те хӑш чух эпир чи малтан ҫӗклеме пултарнӑ. Сӑмахран, Аркадий Ваксберг «Баня» суд очеркне «Капкӑн» хыҫҫӑн самай кайран пичетлесе чапа тухрӗ.

Пӗр ҫулхине пире Одессӑри «Юморина» фестивале чӗнсе чыс турӗҫ. Унта эпӗ Григорий Лучпа кайса килнӗччӗ.

«Капкӑн» — чӑвашсен чи юратнӑ журналӗ. Ун тиражӗ чакнин сӑлтавӗ, ман шутпа, пӗрре кӑна: номерсене никама пырса тивмен, никама та «кӳрентермен» пӑнтӑхнӑ кулӑшсемпе тултарса тӑни. Апла пурӑнма ансатрах ӗнтӗ, «Капкӑн» никама та хӗстермест пулсан капкӑнҫӑсем ҫине сиввӗн пӑхакансем пулмӗҫ. Анчах кунашкал каннӑҫлӑх нумая тӑсӑлманни халь куҫкӗрет.

 

Виталий Енӗш,

Пушкӑртстан культурин тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ.

Сӑнӳкерчӗкре: В. Енӗш хӑйӗн ӗҫтешӗн Т. Иванов-Таҫукӑн пултарулӑх каҫӗнче (2015).

 

Х.Ҫ. Чӑвашсен профессионал-ҫыравҫӑсен юлашки пухӑвӗнче «Капкӑн» журнала хупнӑшӑн пӑшӑрханса «ҫӳлтисене» чӗнсе ӳкӗт йышӑннӑ теҫҫӗ, мӗншӗн ҫавна паян кунччен те халӑх умне кӑлармарӗҫ?

 

Комментарии:

2017-03-27 10:24
Аçтахар Плотников
Сӑмах май, енчен те сирӗн те «Капкӑн» пирки хӑвӑр шухӑша пӗлтерес килет пулсан — статьяна редакци адресӗпе ( site@chuvash.org ) ярса пама пултаратӑр.
Эпĕ // 3000.76.3861
2017-03-27 18:29
Х.Ҫ. Чӑвашсен профессионал-ҫыравҫӑсен юлашки пухӑвӗнче «Капкӑн» журнала хупнӑшӑн пӑшӑрханса «ҫӳлтисене» чӗнсе ӳкӗт йышӑннӑ теҫҫӗ, мӗншӗн ҫавна паян кунччен те халӑх умне кӑлармарӗҫ?

Пулнă ку. А.П. Леонтьев сасăлма ыйтрĕ, пуху сасăларĕ те М.В. Игнатьев ячĕпе çыру яма йышăчĕ: "Капкăна" хупма юрамасть!" Союз председателĕн Г. Максимовăн çак ыйтăва хут çине куçармалла та Игнатьев патне кайса памалла. Çавă çеç.

Добавить новый комментарий

Ваше имя:
Ваш комментарий:
B T U T Заг1 Заг2 Заг3 # X2 X2 Ӳкерчĕк http://
WWW:
ĂăĔĕÇçŸÿ

Всего введено: 0 симв. Лимит: 1200 симв.
Если у вас все еще нет раскладки для печати текста на чувашском языке, ее можете взять ЗДЕСЬ.

Разрешенные Wiki тэги:

__...__ - выделение слова ссылой.

__aaa|...__ - выделение некого слова ссылкой на другое слово.

__http://ya.ru|...__ - выделение слова ссылкой на внешнюю ссылку.

**...** - выделение жирным.

~~...~~ - выделение курсивом.

___...___ - выделение подчеркиванием.


Orphus

Радио (29.04.2017)

08:20
 
Голос Республики (12+)
09:20
 
Символ веры (12+)
10:05
 
Приключения тети Моти и Софии Прекрасной (0+)
10:20
 
Чĕрĕлĕх çути (12+)
11:20
 
Вĕрентекен сăмахĕ (6+)
12:00
 
Новости (12+)
12:10
 
Чĕререн тухакан сăмахсем (12+)
13:00
 
Новости (12+)
13:10
 
Чĕререн тухакан сăмахсем (12+)
14:00
 
Чĕререн тухакан сăмахсем (12+)
15:20
 
Мăшăр çунат (12+)
15:40
 
Тухтăр канашĕ (12+)
16:00
 
Новости (12+)
16:20
 
Чунра юрă шăрансан (12+)
16:40
 
Тема дня (12+)
17:20
 
Шурăмпуç (12+)
18:20
 
Ялтан яла (12+)
19:00
 
Новости (12+)
19:10
 
Юрă вăчăри (12+)
20:00
 
Каçхи микс (12+)
21:00
 
Каçхи микс (12+)
22:00
 
Юрă вăчăри (12+)
23:00
 
Юрă вăчăри (12+)

Баннеры

 
О сайте | Помощь сайту | Статистика
(c) 2005-2017 Chuvash.Org | Номер свидетельства о регистрации в качестве СМИ: ЭЛ № ФС 77 - 68592, выдано 3 февраля 2017 года Федеральной службой по надзору в сфере связи, информационных технологий и массовых коммуникаций (Роскомнадзор).
Содержимое сайта (кроме статей, взятых из других источников) публикуется на условиях CreativeCommons Attribution-ShareAlike 3.0. Вопросы по работе сайта: site(a)chuvash.org